De Collectie Paul Rijkens in Stedelijk Museum Alkmaar

Museum Alkmaar

Van 22 februari t/m 30 augustus presenteert Stedelijk Museum Alkmaar de Collectie Paul Rijkens. De tentoonstelling biedt een verrassende en kleurrijke selectie werken van Jan Sluijters, Matthieu Wiegman, Gustave De Smet, Constant Permeke en andere belangrijke Belgische en Nederlandse kunstenaars uit de eerste helft van de 20ste eeuw. Veel schilderijen zijn afkomstig uit particulier bezit en nooit eerder voor publiek te zien geweest.

Topindustrieel en kunstenaarsvriend

Paul Rijkens was één van de meest invloedrijke Nederlanders van de vorige eeuw. Hij was de grote man achter multinational Unilever. Als visionaire ‘captain of industry’ bewoog hij zich decennialang tussen de machtigen der aarde. In de oorlogsjaren raakte hij bevriend met Prins Bernhard en was hij een belangrijke steun en toeverlaat van de Nederlandse regering in ballingschap. Ook tijdens de wederopbouw had hij een leidende rol, zo was hij initiatiefnemer van de Bilderbergconferentie. Hij spande hij zich in voor verbetering  van de banden tussen Europa en Amerika en voelde de morele plicht om bij te dragen aan een betere wereld.

Naast topindustrieel, zakendiplomaat en mecenas was Paul Rijkens kunstliefhebber en verzamelaar van eigentijdse kunst. Hij begon te verzamelen tijdens de hoogtijdagen van de Bergense School (1914-1925). In zijn verzameling bevonden zich veel werken van kunstenaars die in Amsterdam en Bergen hebben gewerkt, zoals Jan Sluijters, Leo Gestel, de broers Wiegman, maar ook Belgische kunstenaars die naar Nederland waren uitgeweken, zoals Gustave De Smet en  Constant Permeke. Met een aantal kunstenaars onderhield hij als mecenas een levenslange, vriendschappelijke band, bijvoorbeeld met Toon Kelder.

Reconstructie van een collectie

De verzameling van Rijkens viel na zijn dood in 1965 uiteen. Na jarenlang speurwerk is gastconservator Kees van der Geer erin geslaagd de uitgebreide collectie van ongeveer 500 schilderijen en 300 etsen die Rijkens bezat te reconstrueren. Dat levert een rijk en verrassend beeld op, met onbekend werk van erkende meesters als Jan Sluijters, Piet en Matthieu Wiegman en Gustave De Smet, maar ook met sfeervol en verstild werk van de in Nederland weinig bekende Belgische kunstenaar Walter Vaes.

Na tentoonstellingen over mecenas Piet Boendermaker en verzamelaar Wim Selderbeek is dit de derde tentoonstelling die Stedelijk Museum Alkmaar wijdt aan een belangrijke Nederlandse kunstverzamelaar uit de eerste helft van de 20e eeuw. Hiermee voegen we een nieuw hoofdstuk toe aan  de geschiedenis  en de context van de eerste expressionistische beweging van Nederland; de Bergense School.

Bij de tentoonstelling verschijnt een uitgebreide catalogus (Waanders & De Kunst, €24,95).

Ook te zien in Stedelijk Museum Alkaar:

Van 22 februari t/m 30 augustus: De Collectie Paul Rijkens: Sluijter, De Smet, Wiegman

Van 14 maart t/m 14 juni: 75 jaar vrijheid; verhalen om nooit te vergeten

Van 27 juni t/m 13 september: Genomineerden Victoriefonds Cultuurprijs

Van 26 september t/m 24 januari 2021: Allart van Everdingen, het ruige landschap

Van 26 september t/m 24 januari 2021: Allart van Everdingen, Reinaert de vos

Kijk voor alle informatie op www.stedelijkmuseumalkmaar.nl